 |
|
 |
||||||
|
1918 1918-1922 – lata wojny domowej w Rosji Radzieckiej. Włodzimierz Lenin przyjął na rozmowę inżyniera Friedricha Candera (1887-1933), entuzjastę lotów międzyplanetarnych artykuł „Tow. Lenin o statku kosmicznym” książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 1934 1934 - epopeja marynarzy statku „Czeluskin”. Zasłynął wówczas m.in. lotnik Kamanin, późniejszy szef szkolenia kosmonautów – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 1935 19 września 1935 – zmarł Konstantin Eduardowicz Ciołkowski (1857-1935) – potomek polskich zesłańców - uważany przez współczesnych za niepoważnego fantastę, opublikował wiele prac teoretycznych i popularyzatorskich z zakresu mechaniki lotu kosmicznego – wskazał na możliwość wykorzystania rakiety na paliwo płynne do lotów kosmicznych, opracował współczynnik (nazwany wzorem lub formułą Ciołkowskiego) opisujący zależności między masą zapasu paliwa rakiety wielostopniowej a jej końcową masą (użyteczną), przewidywał pierwsze loty kosmiczne około 100. rocznicy Rewolucji Październikowej, czyli ok. 2017 roku artykuł „Tow. Lenin o statku kosmicznym” książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 1938 30 października 1938 - radio w USA nadało audycję o lądowaniu Marsjan wg Herberta Wellsa, panika słuchaczy 1944 29/30 listopada 1944 - operacja wywiadowcza III Rzeszy, plan ataku rakietowego na Nowy Jork 1946 1946 - NKWD sprowadzało do ZSRR całe fabryki niemieckie i specjalistów lotnictwa odrzutowego, MiG-15 jest dziełem dr. Güntera – „Dziennik Polski”/16 stycznia 1998 1947 1947 - spotkanie na Kremlu u Stalina w sprawie konstruowania rakiet balistycznych. 1954 1954 – w ZSRR powstała komisja państwowa do oceny trzech propozycji lokalizacji kosmodromu, wiosną 1955 wyjechała w teren - do Kazachstanu – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 1955 30 sierpnia 1955 - w gabinecie wiceprezydenta Akademii Nauk ZSRR zwołano tajne zebranie, w którym uczestniczyli S.P. Korolow, M.W. Kiełdysz, B.P. Głuszko, M.A. Ławrientiew – dotyczące rozpoczęcia prac nad zorganizowaniem radzieckiego kompleksu kosmicznego artykuł „Nawet Ameryce zabrakło wyobraźni” 1957 4 października 1957 – pierwszy sztuczny satelita Ziemi Sputnik-1 – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 3 listopada 1957 - Sputnik-2 (z psem Łajką) – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 1958 1 lutego 1958 - wyniesienie pierwszego amerykańskiego satelity Explorer. Odkrył pasy radiacyjne Van Allena - „Świat Wiedzy”/1 lipca 1999 s. 9 Niemieccy specjaliści pracowali na rzecz USA (dr Martin Schilling) – „Rzeczpospolita”/12 maja 2000 maj 1958 – rozpoczęto realizację programu wybuchu bomby atomowej na Księżycu, zaangażowany był Carl Sagan – „Gazeta Krakowska” i inne gazety codzienne/29 czerwca 2000 15 maja 1958 - Sputnik-3 29 lipca 1958 - Powołano NASA - Agencję do spraw Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej—National Aeronautics and Space Administration pod presją sukcesów radzieckich Sputników 19599
kwietnia 1959
– przedstawiono 7 pilotów programu Mercury. Byli
to: Alan Shepard, Virgil Grissom, John Glenn, Donald Slayton, Malcolm Carpenter,
Walter Schirra i Gordon Cooper. artykuł Wybrani spośród milionów 1960 14 marca 1960 – powstał pierwszy oddział radzieckich kosmonautów, Kolektyw X – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 1 maja 1960 - zestrzelenie samolotu szpiegowskiego U-2 F.G. Powersa artykuł „Nie chciał umierać jako samobójca” 15 maja 1960 - Korabl-Sputnik 1 19 sierpnia 1960 - Korabl-Sputnik 2 24 października 1960 – wybuch rakiety strategicznej R-16 podczas przygotowań do startu na stanowisku startowym w Bajkonurze książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 1 grudnia 1960 - Korabl-Sputnik 3 1961 9 marca 1961 - czwarty Korabl-Sputnik z manekinem Iwanem Iwanowiczem i psem doświadczalnym Czornuszką – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 23 marca 1961 - śmierć W. Bondarienki z Kolektywu X artykuł? „Zginął w kabinie treningowej” książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 25 marca 1961 - piąty Korabl-Sputnik z manekinem Iwanem Iwanowiczem i psem doświadczalnym Zwiozdoczką – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 7 kwietnia 1961 - Korolow śledził amerykańskie przygotowania - wspomnienia J. Gagarina „Droga w kosmos”/s. 170 (Wydawnictwo MON, Warszawa 1981) 12 kwietnia 1961 – pierwszy pilotowany lot kosmiczny – na pokładzie statku Wostok Jurij Gagarin artykuł „Najważniejsze żeby nie mieli pietra” artykuł „Iwan Iwanowicz poleciał przed Gagarinem” artykuł „Czy żyje? Nadaje sygnały?” książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 29 kwietnia 1961 – Wernher von Braun proponuje Johnsonowi – lot na Księżyc lub pierwsza baza orbitalna, decyzja o lotach księżycowych zapadła w wąskim gronie – wyliczenie osób, losy astronautów Apollo – „Gazeta Wyborcza”/15 lipca 1999 5 maja 1961 – wzlot balistyczny Mercury MR-3 „Freedom 7” na wysokość 187,5 km (Alan Shepard) Zasięg 487,6 km, wodowanie w okolicach wysp Bahama na Atlantyku artykuł „Tylko wzlot” Alan Shepard zmarł 21 lipca 1998 25 maja 1961 – Przemówienie Johna Kennedy’ego w Kongresie USA o locie na Księżyc 21 lipca 1961 – wzlot balistyczny Mercury MR-4 „Liberty Bell 7” (Virgil Grissom) na wysokość 190,4 km, zasięg 486 km artykuł „Z kosmosu na dno oceanu” książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie” (dostępna w bibliotekach) po 38 latach wydobyto zatopioną kabinę „Liberty Bell 7” – w lipcu 1999r. 6-7 sierpnia 1961 – Wostok-2 (Herman Titow) Po locie Titowa w USA zrezygnowano z kolejnych lotów balistycznych artykuł „Zaspał na orbicie” 13 września 1961 – Mercury (z manekinem) 29 listopada 1961 – Mercury (z szympansem Enosem) Żartowano złośliwie w USA, że Enos to pierwszy Amerykanin w kosmosie artykuł „Enos – pierwszy Amerykanin w kosmosie”
1962 20 lutego 1962 – Mercury-6 „Friendship-7” (John Glenn) mieszkańcy miasta Perth w Australii skierowali w niebo tysiące świateł, Glenn po locie został senatorem, a w 1984 r. kandydatem w wyborach prezydenckich Partii Demokratycznej Następny lot Johna Glenna 29 października 1998 roku artykuł „Powrócił na orbitę po 36 latach” książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 24 maja 1962 – Mercury-7 „Aurora 7” (Malcolm Carpenter) połowa 1962 - projekt radzieckiej rakiety księżycowej N-1 artykuł „A. Leonow miał być pierwszy na Księżycu” książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 11-15 sierpnia 1962 - Wostok-3 (Andrian Nikołajew) Nikołajew i Popowicz po raz pierwszy opuścili fotele, bo wcześniej były obawy, że kosmonauta może już do nich nie wrócić. 12-15 sierpnia 1962 - Wostok-4 (Paweł Popowicz) 3 października 1962 – Mercury-8 „Sigma 7” (Walter Schirra) 1963 15-16 maja 1963 – Mercury-9 „Faith 7” (Leroy Gordon Cooper) 14-19 czerwca 1963 – Wostok-5 (Walerij Bykowski) lot grupowy wraz z Wostokiem 6 16-19 czerwca 1963 – Wostok-6 (Walentyna Tierieszkowa) (nazwiska dublerek, wymioty Wali podczas lotu, ślub i rozwód z Nikołajewem) – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” „Gazeta Wyborcza”/Magazyn „Wysokie obcasy”/31 grudnia 1999 artykuł "Waliusza, ulubienica wujaszka Chruszczowa" amerykańskie przygotowania do lotu kobiety (m.in. Jerrie Cobb, było 13 kandydatek – patrz „Gazeta Wyborcza”/3 listopada 1998) 1964 3 sierpnia 1964 – Komitet Centralny KPZR zatwierdził program radzieckiego lotu na Księżyc – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” „Gazeta Wyborcza”/Magazyn/27 stycznia 2000 12-13 października 1964 – Woschod (Władimir Komarow, Boris Jegorow, Konstanty Fieoktistow) – statek przekonstruowany z Wostoka, pierwszy załogowy lot, kosmonauci bez skafandrów, bo nie było miejsca, nie mogli się katapultować, ZSRR koniecznie chciał wyprzedzić Amerykanów, którzy przygotowywali dwuosobowe Gemini w ramach programu lotu na Księżyc – GW/Magazyn/27 stycznia 2000 1965 18-19 marca 1965 – Woschod-2 (Paweł Bieliajew, Aleksiej Leonow) – pierwsze wyjście A. Leonowa w otwartą przestrzeń kosmiczną artykuł „12 minut kosmicznego mrozu” książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) Loty dalszych Woschodów wstrzymano – GW/27 stycznia 2000, Trybuna/1 marca 1992 kosmonauci odpoczywają – twierdził komunikat TASS - GW/21 października 1997 23 marca 1965 – Gemini-3 (Virgil Grissom, John Young) Pierwsza zmiana orbity za pomocą ręcznego kierowania, Gemini mógł manewrować – GW/Magazyn/27 stycznia 2000 3 czerwca 1965 – Gemini-4, pierwsze wyjście White’a na zewnątrz na 20 minut – Kraj Rad/9 kwietnia 1989 – krzyknął, że nic nie widzi!, GW/Magazyn/27 stycznia 2000, relacja z wyjścia - GW/10 kwietnia 1998 – strach astronauty 21 sierpnia 1965 – Gemini-5 (Leroy Gordon Cooper, Charles Conrad) 8 dni – rekord- miało to dowieść możliwości długotrwałego lotu na Księżyc i z powrotem – GW/Magazyn/27 stycznia 2000 4-18 grudnia 1965 – Gemini-7 (Frank Borman, James Lovell) rekord 14 dni, czekali na statek Gemini-6, zbliżenie na 30 cm – GW/Magazyn/27 stycznia 2000 15-16 grudnia 1965 – Gemini-6 (Walter Schirra, Thomas Stafford) lot grupowy wraz z Gemini-7, zbliżenie na 30 cm – GW/Magazyn/27 stycznia 2000 1966 14 stycznia 1966 – zmarł Siergiej Korolow – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 16-17 marca 1966 – Gemini-8 (Neil Armstrong, David Scott), awaria i manewr Armstronga, ten popis umiejętności w krytycznej sytuacji prawdopodobnie zapewnia mu pierwszeństwo na Księżycu książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) GW/Magazyn/27 stycznia 2000 3-6 czerwca 1966 – Gemini-9 (Thomas Stafford, Eugene Cernan), Cernan wyszedł w otwartą przestrzeń kosmiczną 18-21 lipca 1966 – Gemini-10 (John Young, Michael Collins) poł. z rakietą Agena 10, Collins wyszedł w otwartą przestrzeń kosmiczną 12-15 września 1966 – Gemini-11 (Charles Conrad, Richard Gordon) poł. z rakietą Agena 11, Gordon wyszedł w otwartą przestrzeń kosmiczną 11-15 listopada 1966 – Gemini-12 (James Lovell, Buzz Aldrin) poł. z rakietą Agena, Aldrin wyszedł w otwartą przestrzeń kosmiczną 1967 27 stycznia 1967 - pożar kabiny Apollo (zginęli Virgil Grissom, Edward White, Roger Chaffee) - książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 23-24 kwietnia 1967 – Sojuz-1 (Władimir Komarow) Trybuna/1 marca 1992 Powstało tak dużo awarii, że nie mogło być mowy o starcie następnego Sojuza, spadł niedaleko Orenburga – GW/Magazyn/27 stycznia 2000, awarie prototypów Sojuza - Trybuna/1 marca 1992 27 i 30 października 1967 – start, potem pierwsze automatyczne połączenie na orbicie satelitów Kosmos 186 i 188 9 listopada 1967 – Pierwszy start rakiety nośnej Saturn V, zapadł się dach centrum prasowego książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) GW/Magazyn/27 stycznia 2000 1968 27 marca 1968 – w katastrofie lotniczej zginął pierwszy kosmonauta Jurij Gagarin książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 14 i 15 kwietnia 1968 - start, potem automatyczne połączenie na orbicie satelitów Kosmos 212 i 213 15 września 1969 – pierwszy ziemski statek przelatuje wokół Księżyca i powraca na Ziemię - Zond-5, na pokładzie żywe żółwie książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” GW/Magazyn/27 stycznia 2000 11-22 października 1968 – Apollo-7 (Walter Schirra, Donald Eisele, Walter Cunningham) Załoga przeprowadziła testy modułu załogowego na orbicie wokółziemskiej. 25-28 października 1968 - Sojuz-2 (nie udało się połączenie z Sojuzem-3) 26-30 października 1968 – Sojuz-3 (Gieorgij Bieriegowoj) 21-27 grudnia 1968 – Apollo-8 (Frank Borman, James Lovell, William Anders) pierwszy lot wokół Księżyca, astronauci osiem razy okrążyli Księżyc i wykonali wiele zdjęć potencjalnych lądowisk dla przyszłych statków załogowych artykuł „Święty Mikołaj istnieje! – meldowali astronauci z okolic Księżyca” 1969 14,15,16,17,18 stycznia 1969 – Sojuz-4 (Władimir Szatałow) i Sojuz-5 (Boris Wołynow, Aleksiej Jelisiejew, Jewgienij Chrunow) – pierwsze połączenie na orbicie wokółziemskiej dwóch załogowych statków kosmicznych, Jelisiejew i Chrunow przeszli na zewnątrz połączonych statków z Sojuza-5 do Sojuza-4 artykuł „Miało być lądowanie radzieckich kosmonautów na Księżycu” 22 stycznia 1969 – zamach na Breżniewa książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” artykuł „16 pocisków dla Breżniewa” artykuł „Kierowca zginął przez pomyłkę” 21 lutego 1969 – wybuch rakiety N-1 w 70 sekund po starcie książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” GW/Magazyn/27 stycznia 2000 3-13 marca 1969 – Apollo-9 (James McDivitt, David Scott, Russel Schweickart) – lot wokółziemski, lądownik LM odłączył się od Apollo-9, pierwszy samodzielny przelot na razie na orbicie wokółziemskiej – GW/Magazyn/27 stycznia 2000 18-26 maja 1969 – Apollo-10 (Thomas Stafford, John Young, Eugene Cernan), statek wyprawowy LM ze Staffordem i Cernanem zbliżył się na odległość 15 km (13 min. lotu) od powierzchni Księżyca – książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 3 lipca 1969 – wybuch radzieckiej rakiety księżycowej N-1 zniszczył stanowisko startowe, odbudowa trwała 18 miesięcy książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” GW/Magazyn/27 stycznia 2000 13 lipca 1969 – lot Łuny-15 na Księżyc – GW/Magazyn/27 stycznia 2000 artykuł „Breżniew się zdenerwował” książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 21 lipca 1969 – historia pomnika ku czci astronautów w Krakowie – „Dziennik Polski”/16 lipca 1999, GW/23 lipca 1999 16-24 lipca 1969 – Apollo-11 (Neil Armstrong, Edwin Aldrin, Michael Collins) książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 21 lipca 1969 – pierwsze lądowanie statku wyprawowego LM „Orzeł” z Armstrongiem i Aldrinem na powierzchni Księżyca artykuł „Garść pyłu księżycowego” artykuł „Sądzicie, że będę mniej kochał Gagarina?” książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) Anegdota dotycząca mister Ogorka – Polityka/28 sierpnia 1999 Patrz 21 lipca 1999 – 30 rocznica Apollo-11- Rzeczpospolita-Magazyn/16 lipca 1999 11-16 października 1969 - Sojuz-6 (Gieorgij Szonin, Walerij Kubasow), Sojuz-6 i 7 miały się połączyć, a załoga Sojuza-8 miała to sfilmować, połączenie statków na orbicie jednak nie udało się - artykuł "Nie udało się sfilmować" 12-17 października 1969 - Sojuz –7 (Anatolij Filipczenko, Wiktor Gorbatko, Władysław Wołkow) 13-18 października 1969 – Sojuz-8 (Władimir Szatałow, Aleksiej Jelisiejew) - GW/10 kwietnia 1998 14-24 listopada 1969 – Apollo-12 (Charles Conrad, Alan Bean, Richard Gordon) Conrad i Bean wylądowali na Oceanie Burz, podczas dwóch wyjść przeprowadzili inspekcję sondy Surveyor 3, która lądowała w tamtej okolicy w kwietniu 1967. artykuł "Życie przywiezione z Księżyca"
11-17 kwietnia 1970 - Apollo-13 (James Lovell, Fred Haise, John Swigert) W 55 godzinie, 54 minucie i 53 sekundzie lotu wybuchł zbiornik tlenu w module załogowym. Astronauci schronili się w module księżycowym LM, w którym spędzili trudne 4 dni. Po locie Apollo-13 wprowadzono wiele ulepszeń w konstrukcji modułu załogowo-silnikowego (CSM) Apollo. artykuł „Ucieka tlen” artykuł „Niewidzialny kokon” książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 1-19 czerwca 1970 – Sojuz–9 (Andrian Nikołajew, Witalij Sewastianow) – najdłuższy wówczas długotrwały 18-dniowy lot orbitalny artykuł „Telefon z Moskwy” Eksperymenty ze szczurami w nieważkości, bardzo negatywny wpływ nieważkości na ludzki organizm – GW/3 listopada 1999 24 września 1970 – sonda Łuna-16 pobrała próbkę 105 gramów gruntu księżycowego i dostarczyła na Ziemię książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” Świat Wiedzy/1 lipca 1999 s. 9 1971 31 stycznia – 9 lutego 1971 – Apollo-14 (Alan Shepard, Edgar Mitchell, Stuart Roosa) Shepard i Mitchell wylądowali na Fra Mauro (cel poprzedniej, nieudanej misji Apollo-13). Wyszli trzykrotnie na powierzchnię Księżyca. Shepard jako pierwszy człowiek zagrał w golfa na Księżycu. artykuł „Jak astronauta zagrał w golfa na Księżycu” 19 kwietnia 1971 – start pierwszej stacji orbitalnej Salut 1 książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” artykuł „Pierwsza radziecka stacja orbitalna” Stacja spłonęła 11 października 1971 - Świat Wiedzy/1 lipca 1999 s. 39 22-24 kwietnia 1971– Sojuz-10 (dowódca Władimir Szatałow, inż. pokł. Aleksiej Jelisiejew, Nikołaj Rukawisznikow) - GW/10 kwietnia 1998 6 czerwca 1971– start Sojuz-11 (dowódca Gieorgij Dobrowolski, inż. pokł. Władysław Wołkow, inż. badacz Wiktor Pacajew) 30 czerwca 1971 – lądowanie Sojuza-11, śmierć członków załogi artykuł „Nie dosięgnął” 26 lipca – 7 sierpnia 1971 – Apollo-15 (David Scott, James Irwin, Alfred Worden) Pojazd elektryczny konstrukcji Polaka, prof. Mieczysława Beckera. Scott i Irvin spędzili na Księżycu 3 dni. Oddalili się od lądownika LM na odległość kilku kilometrów. 1972 16-27 kwietnia 1972 – Apollo-16 (John Young, Charles Duke, Thomas Mattingly), wyjście na powierzchnię Księżyca, Young i Duke wylądowali w okolicach krateru Kartezjusza. Przeprowadzili detonacje pod powierzchnią Księżyca, by sprawdzić własności sejsmiczne gruntu. Po raz drugi użyty został czterokołowy pojazd elektryczny konstrukcji prof. Mieczysława Beckera. 7-19 grudnia 1972 – Apollo-17 (Eugene Cernan, Harrison Schmitt, Ronald Evans), wyjście na powierzchnię Księżyca, Cernan i Schmitt przebywali na Księżycu 75 godzin. Schmitt był pierwszym (i jedynym) naukowcem (geologiem), który brał udział w programie Apollo. Zmierzono błyskami lasera odległość do Księżyca (po 2,6 sek powrót) - GW/23 grudnia 1997 1973 3-29 kwietnia 1973 – stacja Salut-2 - Świat Wiedzy/1 lipca 1999 s. 39 Na orbicie uległa uszkodzeniu, komunikat TASS podawał: eksperyment technologiczny Uszkodził stację wybuch silnika manewrowego zanim zdążyli dotrzeć do niej kosmonauci – GW/Magazyn/27 stycznia 2000 14 maja 1973 – start amerykańskiej bazy orbitalnej Skylab książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 25 maja - 22 czerwca 1973 – Apollo – Skylab 2 (Charles Conrad, Paul Weitz, Joseph Kerwin) - książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 28 lipca - 26 września 1973 – Apollo – Skylab 3 (Alan Bean, Jack Lousma, dr Owen Garriot) - książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 27-29 września 1973 – Sojuz-12 (Wasilij Łazariew, Oleg Makarow) książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 16 listopada 1973 – start Apollo – Skylab 4 (Gerald Carr, William Pogue, dr Edward Gibson) - książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) bunt załogi - Angora/16 kwietnia 2000 18-26 grudnia 1973 – Sojuz-13 (Piotr Klimuk, Walentin Lebiediew) 1974 8 lutego 1974 – lądowanie Apollo – Skylab 4 (Gerald Carr, William Pogue, dr Edward Gibson) Astronauci przebywali na orbicie wokółziemskiej aż 84 dni, co w tamtym czasie było niezwykłym rekordem poprawionym przez Rosjan dopiero w 1978 roku. książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 25 czerwca 1974 – start stacji orbitalnej Salut-3 Stacja spłonęła 24 stycznia 1975 - Świat Wiedzy/1 lipca 1999 s. 39 3-19 lipca 1974 – Sojuz-14 (Paweł Popowicz, Jurij Artiuchin), połączenie z Salut-3, przebywali na pokładzie ok. 15 dni 26-28 sierpnia 1974 – Sojuz-15 (Giennadij Sarafanow, Lew Diomin), nieudane połączenie z Salut-3 - książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 23 września 1974 - powrót lądownika Salut-3 2-8 grudnia 1974 – Sojuz-16 (Anatolij Filipczenko, Nikołaj Rukawisznikow), lot przygotowawczy przed eksperymentem radziecko-amerykańskim Sojuz-Apollo artykuł „W saunie z komunistą” książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 26 grudnia 1974 – start stacji orbitalnej Salut-4 Stacja spłonęła 3 lutego 77 - Świat Wiedzy/1 lipca 1999 s. 39 1975 10 stycznia-9 lutego 1975 – Sojuz-17 (Aleksiej Gubariow, Gieorgij Greczko), połączenie z Salut-4 5 kwietnia 1975 – (awaria) wzlot balistyczny Sojuz-18-1 (Wasilij Łazariew, Oleg Makarow) artykuł „Kartki wydarte z instrukcji” książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 24 maja-26 lipca 1975 - Sojuz-18 (Piotr Klimuk, Witalij Siewastianow), połączenie z Salut-4, 63-dniowy pobyt na pokładzie stacji orbitalnej 15-21 lipca 1975 – Sojuz-19 (Aleksiej Leonow, Walerij Kubasow), pierwszy wspólny lot radziecko-amerykański 16-24 lipca 1975 – Apollo (Thomas Stafford, Donald Slayton, Vance Brand), pierwszy wspólny lot radziecko-amerykański artykuł "Amerykanin w saunie z komunistą" książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 17 listopada 1975 - Sojuz-20 (bezzałogowy), połączenie z Salut-4, wypróbowano automatyczny system naprowadzania i połączenia ze stacją orbitalną wykorzystywany później w statkach transportowych Progress 1976 16 lutego 1976 – lądowanie Sojuza-20 (bezzałogowego), po automatycznym odłączeniu od stacji Salut-4 22 czerwca 1976 – start stacji orbitalnej Salut-5 6 lipca-24 sierpnia 1976 - Sojuz-21 (Boris Wołynow, Witalij Żołobow), połączenie z Salut-5 15-23 września 1976 - Sojuz-22 (Walerij Bykowski, Władimir Aksjonow) 14-16 października 1976 - Sojuz-23 (Wiaczesław Zudow, Walerij Rożdiestwienski) - awaria, nie udało się połączenie ze stacją Salut-5, dramatyczne lądowanie artykuł „Przetrwali w lodowej pułapce” książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 1977 7-25 lutego 1977 - Sojuz-24 (Wiktor Gorbatko, Jurij Głazkow), połączenie z Salut-5 26 lutego 1977 - stacja Salut-5 odpaliła lądownik z materiałami szpiegowskimi na Ziemię, spłonęła 8 sierpnia 1977 - Świat Wiedzy/1 lipca 1999 s. 39 16 czerwca 1977 – zmarł Wernher von Braun Opinie von Brauna o Korolowie – Kraj Rad/10 kwietnia 1988 str. 5 Korolow w ośrodku w Peenemünde mieszkał w willi von Brauna - książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 29 września 1977 – start stacji orbitalnej Salut 6 Stacja wraz z przyłączonym obiektem Kosmos-1267 spłonęła 29 lipca 1982 - Świat Wiedzy/1 lipca 1999 s. 39 9-11 października 1977 - Sojuz-25 (Władimir Kowalonok, Walerij Riumin) - awaria, nie udało się połączenie ze stacją Salut-6 książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 10 grudnia 1977 – start Sojuza-26 (Jurij Romanienko, Gieorgij Greczko) - połączenie ze stacją Salut-6 książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 1977/1978 – Testy szybowcowe samolotu kosmicznego „Enterprise” Pilotowali go Joseph Engle i Richard Truly, Fred Haise i Gordon Fullerton 1978 10 stycznia 1978 – start Sojuza-27 (Władimir Dżanibekow, Oleg Makarow) po raz pierwszy doszło do połączenia na orbicie trzech obiektów kosmicznych – Sojuz-27 połączył się ze stacją Salut-6 wcześniej połączoną z Sojuzem-26 książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 16 stycznia 1978 – lądowanie Sojuza-26 (Władimir Dżanibekow, Oleg Makarow), po raz pierwszy wymiana statków na orbicie 20 stycznia 1978 – start pierwszego automatycznego statku transportowego Progress-1, 22 stycznia 1978 połączył się ze stacją Salut-6-Sojuz-27, odłączony 6 lutego 1978, po wykorzystaniu został skierowany w gęste warstwy atmosfery Ziemi, gdzie spłonął 8 lutego – podobnie wykorzystywanych było kilkadziesiąt następnych statków transportowych Progress, potem Progress M. artykuł „Eskadra UFO” 2-10 marca 1978 – Sojuz-28 (Aleksiej Gubariow, Vladimir Remek - Czechosłowacja) połączenie ze stacją Salut-6, pierwsza załoga międzynarodowa programu Interkosmos - książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 16 marca 1978 – lądowanie Sojuza-27 (Jurij Romanienko, Gieorgij Greczko), 96 dni pobytu na orbicie, błąd podczas lądowania - relacja Greczki - GW/10 kwietnia 1998 15 czerwca 1978 – start Sojuza-29 (Władimir Kowalonok, Aleksander Iwanczenkow) - połączenie ze stacją Salut-6 27 czerwca - 5 lipca 1978 – Sojuz-30 (Piotr Klimuk, Mirosław Hermaszewski) połączenie ze stacją orbitalną Salut-6, druga załoga międzynarodowa programu Interkosmos książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” artykuł „Alibi kosmonauty” 26 sierpnia - 3 września 1978 – start Sojuz-31, powrót Sojuzem-29 (Walerij Bykowski, Sigmund Jähn – Niemiecka Republika Demokratyczna) połączenie ze stacją orbitalną Salut-6, trzecia załoga międzynarodowa programu Interkosmos - książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” 2 listopada 1978 – lądowanie Sojuza-31 (Władimir Kowalonok, Aleksander Iwanczenkow), 140 dni pobytu na orbicie 1979 25 lutego 1979 – start Sojuza-32 (Władimir Lachow, Walerij Riumin) - połączenie ze stacją Salut-6 książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 10-12 kwietnia 1979 – Sojuz-33 (Nikołaj Rukawisznikow, Georgij Iwanow - Bułgaria) nie udało się połączenie ze stacją Salut-6, powstała poważna awaria głównego silnika statku, kosmonauci wylądowali przy użyciu silnika rezerwowego – książka „Tajemnice, które wyszły na jaw” książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 6 czerwca 1979 – start Sojuza-34 (bezzałogowy) statek został wyposażony w zmodernizowany silnik główny, połączenie ze stacją Salut-6, na pokładzie której przebywali Władimir Lachow i Walerij Riumin książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 13 czerwca 1979 – lądowanie Sojuza-32 (bez załogi), dokonano w ten sposób wymiany statków na orbicie 11 lipca 1979 – niekontrolowane wejście w gęste warstwy atmosfery amerykańskiej bazy orbitalnej Skylab – artykuł „Spadł Skylab i Salut” książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 15 sierpnia 1979 – awaryjne wyjście załogi stacji orbitalnej w otwarta przestrzeń kosmiczną dla odłączenia anteny KRT-10 książka Marka Jarosińskiego „Krzyk w kosmosie”(dostępna w bibliotekach) 19 sierpnia 1979 – lądowanie Sojuza-34 (Władimir Lachow, Walerij Riumin), rekordowo długi pobyt na stacji Salut-6 – 175 dni 19 grudnia 1979 – start nowej wersji statku załogowego – Sojuz T (bezzałogowy), automatyczne połączenie ze stacją Salut-6
1980 9 kwietnia 1980 – Do stacji Salut 6 w statku Sojuz 35 w misję startują Leonid Popow i Walerij Riumin 26 maja-3 czerwca 1980 – Walery Kubasow i Bertalan Farkas z Węgier na pokładzie Sojuza 36 docierają do stacji Salut 6 i spędzają na jej pokładzie kilka dni 5-9 czerwca 1980 – Pierwszy lot testowy statku Sojuz typu "T". Jurij Małyszew i Władimir Aksjonow docierają do Saluta 6 23-31 lipca 1980 – Załoga statku Sojuz 37 złożona z Wiktora Gorbatki i Wietnamczyka Phama Tuana dociera do stacji Salut 6 i wraca na Ziemię statkiem Sojuz 36 18-26 września 1980 – Jurij Romanienko i Tamayo Mendeż z Kuby spędzają sześć dni na stacji Salut 6 12 października 1980 – Po 184 dniach pobytu w Kosmosie, na Ziemię wracają Leonid Popow i Walerij Riumin 27 listopada - 10 grudnia 1980 – W zmodernizowanym statku Sojuz T-3 wyrusza w swoją misję trzyosobowa załoga złożona z Leonida Kizima, Olega Makarowa i Giennadija Striekałowa. 1981 12 marca - 26 maja 1981 – Na pokładzie statku Sojuz T-4 w Kosmos udają się Władimir Kowalonok i Wiktor Sawinych. Spędzą oni w kosmosie 74 dni. 23-30 marca 1981 – Na stację Salut 6 przybywa załoga Sojuz 39: Władimir Dżanibekow i Żugderdemidijn Gurragcza z Mongolii 12-14 kwietnia 1981 – Pierwszy lot promu kosmicznego wielokrotnego uzytku - Columbii. John Young i Robert Crippen przetestowują sprzęt wahadłowca w dwudniowym locie orbitalnym. 14-22 maja 1981 – Ostatni lot statku Sojuz. Na pokładzie statku oznaczonego numerem 40 w Kosmos udają się Leonid Popow i Diomin Prunariu z Rumunii. Spędzają oni na stacji 12-14 listopada 1981 – Po raz pierwszy w historii kosmonautyki ten sam pojazd załogowy udaje się w Kosmos po raz drugi. Wahadłowiec Columbia wyosi na orbitę Josepha Engle i Rocharda Truly. Lot trwa dwie doby i kończy się sukcesem. 1982 22-30 marca 1982 – Columbia udaje się w swoją trzecią podróz testową. Na je pokładzie w Kosmos udają się: Jack Lousma i Gordon Fullerton. 13 maja 1982 – Na pokładzie Sojuza T-5 w Kosmos wyruszają Anatolij Bierizowj i Władimir Lebiediew. Ustanowią oni nowy rekrod pobytu w przestrzeni kosmicznej: 211 dni. Na Ziemię wrócą 10 grudnia 1982 roku. 24 czerwca - 2 lipca 1982 – Na pokładzie Sojuza T-6 w Kosmos wyruszają Władimir Dżanibekow, Aleksandr Iwanczenkow i Francuz Jean Lopu Chretien. Spędząją oni na stacji tydzień i wracają na Ziemię 27 czerwca - 4 lipca 1982 – Thomas Mattingly i Henry Hartsfield przeprowadzają czwarty, ostatni lot testowy wahadłowca Columbia. Od następnej misji wahadłowiec będzie wykorzystywany w celach naukowych. 19-27 sierpnia 1982 – Leonid Popow, Aleksander Sieriebrow i druga kobieta w historii podoboju kosmosu Swietłana Sawicka wyruszają w kosmos na pokładzie statku Sojuz T-7. Docierają oni do stacji Salut 7 i na Ziemię wracają statkiem Sojuz T-5. 11-16 listopada 1982 – Na pokładzie Columbii w Kosmos wyruszają Vance Brand, Robert Overmyer, Joseph Allen i Wiliam Lenoir. Załoga umieszcza na orbice dwóch satelitów meteorologicznych 4-9 kwietnia 1983 – Na pokładzie durgiego amerykańskiego wahadłowca Challenger w Kosmos wyruszają Paul Weitz, Karol Bobko, F. Story Musgrave i Donald Peterson. W ładowni promu znajduje się trzech satelitów. Musgrave i Peterson wykonują spacer kosmiczny trwający 4 godziny i 17 minut. 20 kwietnia 1983 – Startuje Sojuz T-8. Nie dochodzi do połączenia ze stacją Salut 7 i misja kończy się po 2 dniach. Na pokładzie statku znajdują się Władimir Titow, Aleksander Sieriebrow i Gienadij Striekałow 18-24 czerwca 1983 – W misji STS-7, na pokładzie Challnegera w jego drugim locie,w Kosmos udaje się pierwsza Amerykanka (trzecia kobieta)- Sally Ride. Oprócz niej w skład załogi wchodzą: Robert Cirppen, Frederick Hauck, John Fabian i Norman Thagard. Z pokładu promu uwolnionych zostaje dwóch satelitów telekomunikacyjnych. 27 czerwca 1983 – Na pokładzie Sojuza T-9 do stacji Salut 7 wyruszają Władimir Ljachow i Aleksander Aleksandrow. Wrócą oni na Ziemię 23 listopada 1983 roku po 149 dniach lotu 30 sierpnia - 5 września 1983 – Challenger leci w Kosmos po raz trzeci, z czego po raz pierwszy prom staruje i ląduje w nocy. Na pokładzie promu w misji STS-8 znajdują się: Richard Truly, Daniel Brandenstein, Dale Gardner, Guion Bluford i William Thornton. Bluford jest pierwszym czarnoskórym astronautą 26 września 1983 – Na Bajkonurzem podczas startu Sojuza T-10 (A) dochodzi do wybuchu rakiety Sojuz. Po raz pierwszy użyty zostaje ratunkowy system statku. Na pokładzie znajdują się Władimir Titow i Gienadij Striekałow. 27 listopada - 7 grudnia 1983 – Na pokładzie Columbi po raz pierwszy w Kosmos wyrusza laboratorium Spacelab. W załodze misji znajdują się: John Young, Brewster Shaw, Owen Garriot, Robert Parker, Byron Lichtenberg i obywatel RFN - Ulf Merbold. John Young jako pierwszy czlowiek wyrusza po raz szósty w Kosmos. Na pokładzie Spacelaba wykonane zostają 73 różne eksperymenty 3 - 11 lutego 1984 – Challenger wykonuje swoją czwartą misję. Na pokładzie znajdują się: Vance Brand, Robert Gibson, Bruce McCandless, Ronald McNair i Robert Stewart. McCandless i Stewart jako pierwsi ludzie wykonują swobodny spacer kosmiczny przy użyciu specjalnego placaka zwanego MMU. Po raz piewrwszy w misjach programu wahadłowców misja zostaje oznaczona według roku budżetowego(41-b - 4 rok 84, 1- kosmodrom na przylądku Canaveral, B - druga misja wg planu na rok 84) 8 lutego 1984 – Do tymczasowo pustej stacji Salut 7 wyrusza statek Sojuz T-10 (B). Na jego pokładzie znajdują się Leonid Kizim, Oleg Atkow i Władimir Sołowiow. Spędzą oni w Kosmosie 236 dni i wrócą na Ziemię na pokładzie statku Sojuz T-11 2 października 1984 roku 3-11 kwietnia 1984 – Do stacji Salut 7 wyrusza statek Sojuz T-11. Na jego pokładzie w Kosmos wyruszają Jurij Małyszew, Gienadij Strekałow i Hindus Rakesz Sharma. Spędzają oni na stacji tydzień i wracają na pokładzie Sojuza T-10. 6-13 kwietnia 1984 – Piatą misję wykonuje Challenger (misja 41-C). W załodze znajdują się: Robert Crippen, Francis Scoobe, George Nelson, James van Hoften i Terry Hart. Przy uzyciu MMU George Nelson chwyta satelitę SMM (Solar Maksimum Mission), który zostaje naprawiony w ładowni promu. Jest pierwsza w historii promów kosmicznych, naprawa obiektu znajdujacego się na orbicie. Wahadłowiec wznosi się na (dla niego) rekordową wówczas wysokość 500 kilometrów 17 lipca 1984 – Do stacji Salut 7 wyrusza statek Sojuz T-12. W skład załogi wchodzą Władimir Dżanibekow, Swietłana Sawicka i Igor Wołk. Sawicka jako pierwsza kobieta leci dwa razy w Kosmos, a także jako pierwsza wykonuje spacer kosmiczny (25 lipca). Załoga wraca na Ziemię 29 lipca 30 sierpnia - 5 września 1984 – Pierwszy lot trzeciego wahadłowca Discovery (misja 41-D). Na orbitę wyniesionych zostaje trzech satelitów telekomunikacyjnych. W skład załogi wchodzą: Henry Hartsfield, Michael Coats, Judith Resnik, Steven Hawley, Richard Mullane i Charles Walker. 5-13 października 1984 – Szósty lot Challnegera (misja 41-G). W skład załogi po raz pierwszy wchodzą dwie kobiety: Kathryn Sullivan i Sally Ride. PIerwszy lot kanadujskiego astronauty Marca Garneau. Oprócz nich w skład załogi wchodzą: Robert Crippen, Jon McBride, David Leestma i Paul Scully-Power. Crippen leci w Kosmos po raz czwarty w ciągu trzech lat. Sullivan jako pierwsza Amerykanka wykonuje spacer kosmiczny. 8-16 listopada 1984 – Misja 51-A na pokładzie Doscovery. W skład załogi wchodzą Frederick Hauck, David Walker, Anna Fisher, Dale Gardner i Jospeh Allen. Astronauci umieszczają na orbicie kanadyjskiego satelitę komuniakcyjnego. 24-27 styczeń 1985 – Po raz pierwszy zostaje zmieniony przydział wahadłowca do misji. Z powodu problemów z przewodami paliwowymi w wahadłowcu Challenger, do misji 51-C przydzielony zostaje prom Discovery. Jest to pierwsza tajna misja departamentu obrony USA. W skład załogi wchodzą: Thomas Mattingly, Loren Shriver, Ellison Onizuka, James Buchli i Gary Payton (z departamentu obrony) 20 listopad 1998 – Start Zarji - pierwszego modułu Międzynardowej Stacji Kosmicznej 4-15 grudnia 1998 – Misja STS-88, połącznie pierwszych dwóch modułów Stacji ALFA - Unity i Zarji 27 maj - 6 czerwiec 1999 – Misja STS-96 - Dostarczenie zapasów do stacji ALFA, wyniesienie stacji na wyższą orbitę 23-27 lipca 1999 – Misja STS-93 - Po raz pierwszy kobieta dowódcą promu kosmicznego 19-27 grudnia 1999 – Misja STS-103 - Trzecia misja serwisowa Teleskopu Hubble'a 11-22 luty 2000 – Misja STS-99 - Misja radaru Topograficznego 04 kwietnia - 16 czerwca 2000 – Sojuz TM-30 - Stację Mir odwiedza ostatnia załoga (Siergiej Zalotin i Aleksandr Kaleri) 19-29 maj 2000 – Misja STS-101 - Kolejna misja do stacji ALFA. Wymiana akumulatorów i dostarczenie zapasów 24 lipiec 2000 – Do stacji ALFA przyłączony zostaje moduł mieszkalny dla stałej załogi - Zwiezda 8-19 września 2000 – Misja STS-106 - Misja do stacji ALFA - dostarczenie zapasów do modułu mieszkalnego - Zwiezda 11-24 październik 2000 – Misja STS-92 - Misja do stacji ALFA. Przyłączona zostaje struktura Z1, na której umieszczone zostaną później baterie słoneczne. 31 październik 2000 – start statku Sojuz TM-31, połączenie ze stacją ALFA. Na pokładzie pierwsza stała załoga stacji - William Shepherd, Jurij Gidzneko i Siergiej Krikalow 30 listopad - 11 grudzień 2000 – Misja STS-97 - Do stacji ALFA przyłączone zostają panele baterii słonecznych 7-20 luty 2001 – Misja STS-98 - Do stacji ALFA przyłączone zostaje laboratorium Destiny 8-21 marzec 2001 – Misja STS-102 - Pierwsza wymiana stałych załóg stacji ALFA. Pierwszy lot włoskiego modułu dostawczego MPLM) - Leonardo 23 marzec 2001 – Po 15 latach działalności stacja kosmiczna MIR została skierowana do atmosfery i spłonęła nad Pacyfikiem 19 kwietnia - 1 maja 2001 – Misja STS-100 - międzynarodowy lot na pokładzie wahadłowca Endeavour. Połączenie ze stacją ALFA, dostarczenie kanadyjskiego ramienia służączego do konserwacji i rozbudowy stacji. Lot włoskiego modułu dostawczego (MPLM) - Rafaello 28 kwietnia 2001 – Na pokładzie statku Sojuz TM-32 w Kosmos rusza pierwsz turysta Dennis Tito Spędza on w Kosmosie tydzień i wraz z załogą statku odwiedza stacje ALFA 12-24 lipiec 2001 – Misja STS-104 - połączenie ze stacją ALFA, dostarczenie śluzy służącej do wychodzenia w przestrzeń kosmiczną prosto ze stacji. Wcześniej, aby wyjść w otwartą przestrzeń, astronauci musieli przechodzić przez pokład wahadłowca. 10-17 sierpień 2001– Misja STS-105 - Druga wymiana stałych załóg stacji ALFA. Kolejny lot włoskiego modułu dostawczego (MPLM) - Leonardo 21 październik 2001 – start statku Sojuz TM-33, wymiana statków ratowniczych dla stacji ALFA 5-17 grudnia 2001 – Misja STS-108 - Trzecia wymiana stałych załóg stacji ALFA. Kolejny lot włoskiego modułu dostawczego (MPLM) - Rafaello 1-12 marca 2002– Misja STS-109 - Czwarta misja serwisowa Teleskopu Hubble'a. Załoga wymienia komputer pokładowy, panele słoneczne teelskopu i wynosi go na wyższa orbitę artykuł „Hubble po raz czwarty” 8-19 kwietnia 2002 – Misja STS-110 - Misja do stacji ALFA. Wahadłowiec wynosi konstrukcję S-0. Jerry Ross jest pierwszym człowiekiem, który poleciał 7 razy w Kosmos. artykuł „Magiczna cyfra 7” 25 kwietnia-5 maja 2002 – Sojuz TM-34 - Misja "taksówkowa" do stacji ALFA. Załoga wymienia statek ratowniczy dla stacji. W załodze Sojuz znajduje się drugi kosmiczny Turysta - Mark Shuttleworth z RPA 5-19 czerwca 2002 – Misja STS-111 - Misja do stacji ALFA. Franklin Chang-Diaz jest drugim człowiekiem, który poleciał 7 razy w Kosmos. Na stację dociera 5 załoga 7-18 października 2002 – Misja STS-112 - Misja do stacji ALFA. Wahadłowiec wynosi konstrukcję S-1, która posłuży do zamontowania paneli słonecznych. 31 października - 10 listopada 2002 – Misja Sojuz TMA-1 - W misję do stacji ALFA startuje zmodernizowana, już trzecia w ciągu 40 lat wersja statku Sojuz - Sojuz TMA. Na pokładzie znajduje się dwóch Rosjan i Belg. 24 listopada - 7 grudnia 2002 – Misja STS-113 - Misja do stacji ALFA. Załoga promu Endeavour dołacza do stacji kratownicę P1. Na pokładzie ISS pozostawiona szósta stała załoga 1 lutego 2003 – Powracający z 16-dniowej misji wahadłowiec Columbia na wysokości 62 kilometrów, podczas przejścia przez atmosferę rozpada się na kawałki. Ginie cała załoga misji STS-107 - 6 astronautów amerykańskich i pierwszy astronauta z Izraela. artykuł „Ognista Smuga” artykuł „Start Challengera”
|
|
|||||||
|
||||||||
